alt

ĐIỀU TRỊ BỆNH VỀ HỆ TIÊU HÓA BẰNG LIỆU PHÁP TẾ BÀO GỐC

  Thứ Fri, 10/01/2020

Các bệnh đường tiêu hóa rất phức tạp và có nhiều loại bệnh liên quan tới nhiều khu vực khác nhau trong hệ tiêu hóa, cũng như bắt nguồn từ nhiều loại nguyên nhân khác nhau: viêm, thiếu máu cục bộ, tế bào tân sinh hoặc do suy giảm chức năng). Đặc biệt, do đặc điểm của đường tiêu hóa không phải là môi trường vô trùng như các bộ phận khác của cơ thể, và các cơ quan của hệ tiêu hóa lại hình thành từ các mô có nguồn gốc phôi khác nhau, đồng thời có hình thái và chức năng khác nhau, nên việc chữa trị các bệnh về đường tiêu hóa trở nên khá khó khăn, và khó điều trị dứt điểm.

Tuy nhiên, trong các nghiên cứu lâm sàng gần đây, liệu pháp tế bào gốc (Sterm cells) đã cho thấy kết quả đầy hứa hẹn. Trong khoảng 10 năm gần đây, các nghiên cứu lâm sàng để điều trị các căn bệnh nan y đã tăng lên nhiều lần, và đều cho thấy kết quả khả quan.

Hình 1: Tế bào gốc là tế bào nguyên thủy nhất của cơ thể, có thể biến đổi thành nhiều tế bào của các cơ quan khác nhau, và có khả năng chia tách từ một tế bào gốc ban đầu.

Một số chuyên gia đã thử nghiệm điều trị các bệnh về đường tiêu hóa bằng tế bào gốc tự thân (AS). Tế bào gốc được lấy từ chính bản thân bệnh nhân sau khi bệnh ở giai đoạn ổn định. Tế bào gốc có thể lấy từ máu ngoại vi huy động hoặc dịch tủy xương, sau đó được bảo quản đông lạnh. Các kết quả cho thấy phương pháp này có hiệu quả trong việc sản sinh hoặc hợp nhất với các tế bào gan, và tế bào biểu mô ruột. Các nhà khoa học đã sử dụng tế bào gốc để điều chỉnh các tế bào khác như là một phân tử tín hiệu trung gian để các tế bào tương tác với nhau. Thông qua đó, tế bào gốc ức chế đáp ứng miễn dịch tại chỗ, ngăn ngừa xơ hóa. Ứng dụng cho các bệnh về tiêu hóa bằng cách truyền tế bào gốc sẽ kích thích giảm khả năng tăng sinh các tế bào bị bệnh, cũng như thúc đẩy sự hình thành mạch. Tế bào gốc cũng góp phần nâng cao khả năng miễn dịch của cơ thể, tham gia vào sự hình thành các tế bào mới, và sửa chữa các mô bị tổn hại.

Hình 2: Liệu pháp tế bào gốc ứng dụng trong điều trị bệnh viêm ruột

Ngoài ra, tế bào gốc cũng được thu thập từ phôi hay máu dây rốn, gọi là tế bào gốc phôi (ESC). Máu dây rốn được lấy từ tĩnh mạch của dây rốn và rất dồi dào tế bào gốc. Thời điểm lấy được máu dây rốn tốt nhất là ở đoạn giữa của quá trình sinh nở, sau khi đứa trẻ đã ra đời và cắt, kẹp dây rốn nhưng bánh rau vẫn còn nằm trong cơ thể mẹ. Kỹ thuật viên sẽ dùng kim chọc vào tĩnh mạch của dây rốn để máu đi vào túi có chất chống đông và cố gắng lấy được toàn bộ số máu trong dây rốn. Trong trường hợp cần thiết có thể lấy thêm máu từ bánh rau sau khi đẻ rau. Kỹ thuật này không ảnh hưởng gì đến sức khỏe của trẻ sơ sinh và người mẹ. Tế bào gốc phôi là loại lý tưởng nhất dùng để điều trị vì chúng rất đa năng.

Tuy nhiên, việc ứng dụng tế bào gốc trong việc tái tạo các mô ở hệ tiêu hóa còn phụ thuộc vào nhiều cơ chế khác nhau: tăng sinh và biệt hóa tế bào gốc, hoặc biệt hóa các tế bào đã biệt hóa thành tế bào tương tự như tế bào gốc. Các nghiên cứu mới đươc thử nghiệm trên động vật và còn gặp nhiều tranh cãi từ phía các nhà khoa học trong việc ứng dụng chữa bệnh trên cơ thể người, đặc biệt là bệnh ung thư.

Hình 3: Tế bào gốc có thể phát triển thành các loại tế bào chuyên biệt khác nhau

Hiện nay, việc điều trị các tế bào gốc tiền ung thư ở giai đoạn sớm được xem là chìa khóa ngăn ngừa ung thư ruột di truyền ở những trường hợp có nguy cơ cao mắc bệnh, theo một nghiên cứu ở chuột được trình bày tại Hội nghị Ung thư NCRI 2018.

Nghiên cứu trước đây đã gợi ý rằng các tế bào gốc đóng một vai trò quan trọng trong sự phát triển của ung thư, nhưng chúng rất khó điều trị với các loại thuốc ung thư trong khi các khối u đã được thiết lập.

Nghiên cứu mới chỉ ra rằng các tế bào gốc có thể nhạy cảm với các loại thuốc ung thư hiện có, vì thế nếu căn bệnh này được điều trị sớm, qua đó có thể ngăn ngừa được ung thư ruột di truyền ở những trường hợp có nguy cơ cao mắc bệnh. Nghiên cứu được trình bày bởi Michael Hodder, một nhà nghiên cứu tại Viện Nghiên cứu Ung thư Beatson, Glasgow, Vương quốc Anh. Ông nói: Tế bào gốc đóng một vai trò quan trọng trong cơ thể của chúng ta bởi vì chúng có khả năng phân chia và phát triển thành nhiều loại tế bào khác nhau. Tuy nhiên chúng cũng được tìm thấy trong các khối u, là nơi khả năng có thể phát triển và lan rộng điều này khiến cho việc ngăn chặn ung thư ngày càng trở nên khó khăn hơn.

Giáo sư Owen Sansom, Giám đốc Viện Nghiên cứu Ung thư Beatson và Hodder đã nghiên cứu vai trò của các tế bào gốc trong ruột của những con chuột được sinh ra tương tự như tình trạng di truyền của con người gọi là polyposis adenomatous polyposis hoặc FAP. Những người bị FAP có nguy cơ phát triển ung thư ruột cao hơn 95%, với độ tuổi trung bình là 40 tuổi và mang một lỗi trong một gen gọi là polyposis coli adenomatous (APC).

Những con chuột cũng mang một lỗi tương đương với gen APC vì vậy, nếu không chữa trị, chúng sẽ tiếp tục phát triển các khối u trong ruột. Vì thế các nhà nghiên cứu đã sử dụng phương pháp điều trị ung thư hiện tại ở giai đoạn đầu để xem có thể ngăn chặn sự phát triển của khối u hay không. Và họ đã phát hiện ra một loại cisplatin có thể ngăn ngừa ung thư ở chuột. Thuốc này có thể can thiệp vào sự phát triển và phân chia tế bào.

Ngoài ra họ cũng phát hiện các tế bào gốc tiền ung thư nhạy cảm với cisplatin hơn so với các tế bào gốc bình thường trong ruột ở loài chuột. Qua đó cho thấy có thể điều trị tế bào gốc ung thư chỉ khi được thực hiện ở giai đoạn sớm, trước khi khối u phát triển, và cố gắng giải quyết tế bào gốc ung thư bằng các loại thuốc như cisplatin trước khi khối u được hình thành ở giai đoạn nặng.

Tuy các nghiên cứu này là ở trên động vật, chứ không phải ở người, nhưng kết quả cho thấy khả năng tế bào gốc có thể là một cách phòng ngừa các khối u ở những người có nguy cơ cao mắc phải ung thư ruột cũng như là một liệu pháp đầy hứa hẹn trong tương lai không xa để điều trị dứt điểm các căn bệnh nan ý nói chung, và bệnh đường tiêu hóa nói riêng cho nhân loại.

Nguồn: Ban biên tập NAVITA

 

Viết bình luận của bạn:

Đăng ký tư vấn

Nhận tư vấn miễn phí 24/7 từ đội ngũ Bác sĩ, Chuyên gia của Công ty NAVITA, Hungary

Đặt lịch hẹn tư vấn

Nhận thông tin khuyến mãi

popup

Số lượng:

Tổng tiền: