alt

TẾ BÀO GỐC VÀ Ý NGHĨA CHO VIỆC ĐIỀU TRỊ CÁC BỆNH THỰC QUẢN TRONG TƯƠNG LAI 

  Thứ Fri, 09/08/2019

Lần đầu tiên, các nhà khoa học Mỹ đã sử dụng tế bào gốc (TBG) để phát triển mô thực quản ở người - được gọi là ống thức ăn - trong phòng thí nghiệm, một tiến bộ sẽ cho phép chẩn đoán bệnh cá nhân, trị liệu tái tạo. Còn tại Việt Nam, con số này chiếm tới 70% dân số có nguy cơ mắc bệnh lý dạ dày, 26% dân số mắc bệnh viêm loét dạ dày tá tràng và ở nam giới tỉ lệ này cao gấp bốn lần so với nữ. Điều đặc biệt và rất đáng ngại, những bệnh lý này đang có xu hướng trẻ hoá, số người bị mắc ung thư liên quan đến dạ dày, thực quản…đa phần dưới 40 tuổi đang chiếm khoảng 20 – 25%.

 Thực quản là gì?

Thực quản là một ống tương đối không phức tạp, kết nối môi trường bên ngoài của chúng ta với dạ dày, cung cấp phương tiện để vận chuyển thức ăn, chất lỏng cho quá trình tiêu hóa và hấp thụ sau đó vào cơ thể của chúng ta. Tuy nhiên, với những người có dị tật bẩm sinh như mất máu thực quản, hẹp hoặc dị dạng ống thực quản do đột biến di truyền thì có thể ảnh hưởng đến đường dẫn thực phẩm từ miệng đến dạ dày. Hơn thế nữa, ở bộ phần này cũng có thể gây ra một số bệnh nguy nhiểm như ung thư thực quản, trào ngược dạ dày thực quản (GERD)…đều cần những biện pháp điều trị tốt hơn. Với nghiên cứu mới này thì việc các nhà khoa học đã nghiên cứu và ứng dụng các tế bào gốc đa năng (PSCs) cho cơ quan thực quản để thực hiện các thao tác chính xác, đảm bảo đúng chức năng của nó. Cơ quan này được tạo thành từ các loại mô khác nhau, bao gồm cơ, mô liên kết và màng nhầy. Vì vậy, y khoa cần có những biện pháp điều trị tốt nhất cho các căn bệnh liên quan đến thực quản ở người.

Một thực tế cho thấy những bệnh liên quan đến đường tiêu hoá như trào ngược dạ dày hay viêm loét dạ dày thực quản là những bệnh thường gặp nhưng lại dễ bỏ sót với các triệu chứng không điển hình như ợ hơi, ợ nóng, ợ chua, buồn nôn, đau bụng, đau tức ngực, khó nuốt hay ho kéo dài…Vì những triệu chứng trên dễ gây cho người bệnh sẽ nghĩ sang bệnh khác hoặc chủ quan nghĩ rằng sau một thời gian sẽ tự hết. Chính vì xu thế bệnh ngày càng trẻ hoá như vậy cộng với tốc độ tăng trưởng dân số và sự phát triển không đồng đều trên thế giới, nên hiện tại ở một số nước đang phát triển như Việt Nam, các phương pháp điều trị hiện còn chưa đáp ứng hết người bệnh một cách toàn diện. Cho nên việc áp dụng những phương pháp tiên tiến mới đang diễn ra rộng rãi ở các nước có nền y khoa phát triển như việc dùng mô thực quản bằng tế bào gốc sau đây:

 Cấy tạo thực quản bằng tế bào gốc

Một nhóm nghiên cứu từ Bệnh viện Trẻ em Cincinnati ở Ohio (Mỹ) đã tạo thành công các cơ quan thực quản dạng mô hình thành ở người - một phiên bản nhỏ của một cơ quan được sản xuất trong ống nghiệm theo ba chiều - sử dụng tế bào gốc đa năng (PSCs).

Nhóm nghiên cứu - được lãnh đạo bởi Jim Wells, Tiến sĩ, giám đốc khoa học tại CuSTOM - đã phát triển đầy đủ hình ảnh thực quản của con người trong phòng thí nghiệm với tế bào gốc.

Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng sự gián đoạn của protein này dẫn đến một loạt các tình trạng thực quản. Vì vậy, tiến sĩ Jim Wells và nhóm nghiên cứu tập trung vào một loại protein có tên Sox2 và gen mã hóa nó.

Kết quả là, họ nhận thấy việc thiếu Sox2 trong các giai đoạn phát triển chính dẫn đến một dạng viêm thực quản ở chuột. Cuối cùng, họ đã có thể tạo ra các cơ quan thực quản dài 300 - 800 micromét trong hai tháng. Sau đó, các nhà khoa học đã kiểm tra thành phần của các mô được nuôi trong phòng thí nghiệm và so sánh nó với mô của thực quản người thu được từ sinh thiết.

 Triển vọng điều trị các bệnh liên quan đến thực quản

Các cơ quan thực quản phát triển trong phòng thí nghiệm có thể giúp điều trị một loạt các tình trạng, chẳng hạn như ung thư thực quản và bệnh trào ngược dạ dày thực quản ( GERD ). Đồng thời cũng có thể giúp điều trị các bệnh bẩm sinh hiếm hơn, chẳng hạn như thực quản hẹp (một tình trạng mà thực quản trên không kết nối với thực quản thấp hơn) và thực quản achalasia (trong đó thực quản không co bóp, do đó không thể vượt qua thực phẩm).

Như Wells và nhóm nghiên cứu giải thích trong bài báo của họ, có một mô hình đầy đủ chức năng của thực quản người - dưới dạng một cơ quan sinh trưởng trong phòng thí nghiệm sẽ giúp  góp phần hiểu rõ và làm sáng tỏ hơn về các căn bệnh này.

Có thể khẳng định rằng những phát hiện về tế bào gốc sẽ dẫn đến các phương pháp điều trị tốt hơn cho người bệnh nhờ vào cách sử dụng thuốc tái tạo.

Tuy nhiên, cách phòng bệnh dạ dày hay bệnh liên quan đến hệ tiêu hoá, các chuyên gia y tế khuyến cáo từ 40 tuổi trở ra, mọi người nên đi nội soi dạ dày để sàng lọc bệnh. Nếu hình ảnh hoàn toàn bình thường và không có yếu tố nguy cơ, mọi người có thể tái khám sau từ 3-5 năm. Thời gian kiểm tra tái khám sẽ ngắn hơn đối với những đối tượng có nguy cơ cao như gia đình có tiền sử bệnh bị ung thư dạ dày, đã từng bị loét dạ dày, có biến chứng xuất huyết, hẹp môn vị thì cần đi kiểm tra thường xuyên hơn. Còn với người bị viêm loét, có khối u lành tính cũng cần sàng lọc và được bác sĩ theo dõi, để từ đó bác sĩ có thể đưa ra lời khuyên về chế độ ăn uống, sinh hoạt lành mạnh, không hút thuốc và các đồ uống rượu bia…Khi có bất cứ triệu chứng bất thường, bạn cần đến thăm khám tại các cơ sở y tế để bác sĩ chẩn đoán và điều trị sớm nhất có thể.

Nguồn: Ban biên tập NAVITA

Viết bình luận của bạn:

Đăng ký tư vấn

Nhận tư vấn miễn phí 24/7 từ đội ngũ Bác sĩ, Chuyên gia của Công ty NAVITA, Hungary

Đặt lịch hẹn tư vấn

Nhận thông tin khuyến mãi

popup

Số lượng:

Tổng tiền: